ابراهيم رفعت باشا ( مترجم : هادى انصارى )
132
مرآة الحرمين ( سفرنامه حجاز و تاريخ و جغرافياى راهها و بقاع متبركه آن ) ( فارسى )
ستونهاى مسجد الحرام كنده شد و من اين سنگ نوشته را در سمت باب الصفا ديدهام . در سال 826 ه . به دستور سلطان احمد بن مؤيد ، سلطان مصر ، مبلغ هزار دينار ( - 500 جنيه مصرى ) در برابر برداشتن ماليات ورود سبزيجات به مكه ، به شريف حسن پرداخت شد و به فرمان او ، اين دستور بر بعضى از ستونهاى مسجد الحرام نوشته شد . اين نوشته در نزديكى باب السلام تاكنون باقى مانده است . در سال 1083 ه . به دستور شيخ محمد مغربى قرمسى ، تمامى نوشتهها و كندهكاريهاى ممنوعيت ماليات بر ستونهاى مسجد الحرام را با روغنهاى رنگين جلا دادند و بدين گونه كليه نوشتهها و دستورهاى حك شده ظاهر گرديد و در مقابل ، مقدارى از بيت المال را به حسن بن عجلان شريف مكه بخشيد . بنابراين ملاحظه مىكنيد كه همواره در ادوار گذشته ماليات را حاكمان و سلاطين عادل باطل مىكردهاند ، ليكن مجددا به دست ظالمان و بر اثر شهوت و طمعى كه در وجود آنان بود و همواره سيراب نمىگشتند ، برگشت داده شده و بر حجاج به شدّت سخت مىگرفتند كه در زمان خود با چشمانمان ديديم . مهمانيهاى مكه در ضيافتى كه از سوى فرزند شيخ الفاسى - بزرگ طريقت - در زاويهء فاسى به تمامى افراد كاروان محمل ، از مقامات دولتى و دربار و نظامى داده شد ، پذيرايى مجللى از ما به عمل آمد . اين ضيافت از نظم و ترتيب خاص برخوردار بود . تنوّع غذا و نظافت ظرفها و كيفيت پذيرايى ، نمونه كم دارد . پس از خوردن غذا ، به رسم آنان ، سه فنجان چاى نوشيديم . شيخ و پيروانش ، پذيرايى گرم و مجللى را از همگى ما به عمل آوردند كه موجب خوشنودى همه شد . پس از آن ، از سوى شيخ باخطمه - حضرمى - بازرگان مقرّب به امير ، ضيافتى داده شد . نامبرده كليهء كارها و امور شريف مكه و والى و حكام مكه و همچنين برآوردن كليهء نيازهاى اردوگاههاى سلطنتى را عهدهدار است . علاوه بر اين ، وى برات حقوق افسرانى را كه همواره از ديركرد پرداخت آن آزردهاند به نصف قيمت خريده و پول آنان را نقد مىپردازد ، آنگاه وى مبلغ كامل براتها را از خزانه دريافت مىدارد .